Ìj#gËdk Mwd

 

gxlËZ x§cw dwBAwiwk Ìj, Awxi AwR Z^wpwËbkB bËl, j^wpwkw Kiêy dd- cøwdy„ j^wpwkw iwdgRwxZk KløwY owcd Ìogw xbtw, Kiê xbtw, Z^wpwkw ipu jxb dw-B pd, AìæZ qÖbÝ dd„ Bpwkw awËKd mx£ßk xeQËd kØxck cwkwk iZ ÌMwed, fÖËlk iwËS iwxUk iiZw-kËok iZ AlËqø„

            Awxi Kxg -  gËdk ewxLk iZ Èhwg Awiwk Mwd Kkwt„ KwpwkI hwËlw lwxMËlI MwB, hwËlw dw lwxMËlI Mwxptw jwB„ gwto-xfËO jLd ÌgPwkw MwËdk ewxLËK Zwrw KËk, Zyqî PéÖ §wkw AwNwZ KËk, ZLdI Ìo GK MwQ pBËZ Dxrtw Adø MwËQ xMtw Mwd cËk„ Zwpwk pwxoËZ Mwd, Zwpwk Kwdíwt Mwd„ Ìo Mwd KËk Awed iËdk AwdËëb -  jxb ZwpwËZ KwpwkI Alo-ZëbÝw Ìiwp-xdbÝw UÖxUtw jwt, Zwpw GKwìæ Ñbg„ Ìj#gËdk oyiw exk¢ßiY AwRI Awiwk Ìmn pt dwB, KwËRB Awxi Ìj Mwd MwB, Zwpw Ìj#gËdk Mwd„ ZwkØËYøk hkw-hwbËk jxb Awiwk Mwd ÌRwtwk Awxdtw awËK, Zwpw Awiwk AËMwPËk„ Ìj P^wb owMËk ÌRwtwk RwMwt Ìo ptZ Zwpwk mx£ß o¹Ë¬ AwRI dw-ItwxKfz„

            Awxi g£ßwI dxp„ Awxi Kig£ßwk bËl„ g£ßÙZwt j^wpwkw xbxMòRty gLxZtwk xLlxR, Z^wpwËbk gwËKø Ñodø-owiìæ AZ bÝØZËgËM ÌKwaw pBËZ ÌKid Kxktw AwËo,  gxlËZ ewxk dw„ Zwpw ÌbxLtw lqY Ìod AËeI Awikw Ìgxm AxhhÔZ pBtw exr„ Z^wpwËbk gwYy AwËo gÙxÄcwkwk iZ Axgkl cwkwt„ AwiwËbk KxgËbk gwYy gËpY hykØ Sdêw cwkwk iZ„ QËëbk bÖKÔl eÞwYeËY A^wKxrtw cxktw Ìo oŠyZ-†™d KxkËZ KxkËZ gxptw jwt„ ebôw hwMykayk iZ LkËoÝwZw j^wpwËbk gwYy, Awxi ZwpwËbk gÉ eúPwËZ„

            Awiwk GKiw¢ o¹l -  AwedwËbk ZkØYËbk eÞxZ Awiwk Aexkoyi hwlgwow, eÞwËYk Uwd„ ZwkØYøËK, Ìj#gdËK, Awxi Ìjxbd pBËZ Mwd MwxpËZ xmxLtwxQ ÌoBxbd pBËZ gwËkgwËk owlwi KxktwxQ, omݦ diÆwk xdËgbd KxktwxQ ; RgwK×oÖi-o‰wm ZkØY AkØYËK ÌbxLtw eÞai iwdg Ìjid Kxktw omݦw diÆwk KxktwxQËld, Awiwk eÞai RwMkY-eÞhwËZ ÌZixd omݦ xgoôt lBtw Ìj#gdËK AìæËkk mݦw xdËgbd KxktwxQ ; Zwpwk þægMwd MwxptwxQ„ ZkØY AkØdwk iZB Ìj ZwkØYø xZxik-xgbwky, Ìo Ìj AwËlwk ÌbgZw„ kËOk ÌLlw ÌLxlËZ ÌLxlËZ Zwpwk Dbt, kOz QrwBËZ QrwBËZ Zwpwk Aþæ„ Ìj#gd-oÔjê jawt AþæxiZ, bÖ:ËLk xZxik-K×ìælw xdmyxadyk ÌoB Z lylwhÔxi„

            Awxi Ìj#gËdk eÔRwky„ Kxg gxltwB jxb Awiwt Awedwkw AwedwËbk iwlwk icøixY Kxktw awËKd, Zwpw pBËl Awiwk AxhËjwM Kxkgwk xKQÖB dwB„ AwedwËbk ipwbwd Awxi owdËëb xmk dZ Kxktw MÞpY Kxklwi„ AwedwËbk blexZ pBtw dt, AwedwËbk blhÖ£ß pBtw, opjw¢y pBtw„ AwiwËbk bËl ÌKp blexZ dwB, AwR Awikw mZxbK pBËZ mZ mZ ZkØY xixltw ZwkØËYøk mZbl fÖUwBtw ZÖxltwxQ„ Awikw oKËl xixltw GK xox¦, GK cøwËdk iÙYwl cxktw xgKxmZ pBËZ PwB„

            gwcêKø ZwpwB -  jwpw eÖkwZdËK, xiaøwËK, iÙZËK A^wKxrtw exrtw awK„ gÙ¦ ZwpwkwB jwpwkw iwtwâQdí dg-iwdËgk Axhdg Rt-jw¢wk mÖcÖ ÌgwSw dt, xgNí ; mZw²yk dgjw¢yk Plwk QËëb Qëb xilwBtw jwpwkw K×P-KwItwR KxkËZ RwËd dw, ewËk dw„ jwpwkw Ryg pBtwI Rr„ jwpwkw AUl ovÆwËkk ewnwY-þæÔe A^wKxrtw exrtw AwËQ„ gÙ¦ ZwpwkwB jwpwkw dg-AkØËYwbt ÌbxLtw xdbÝwhËŠk hËt §wk kئ Kxktw exrtw awËK„ AwËlwK-xetwoy eÞwY-Pél xmmÖËbk Kl-ÌKwlwpËl jwpwkw xgk£ß pBtw Axhoóewu KxkËZ awËK, RyYê eÖ^xa Pwew exrtw jwpwËbk dwxhmòwo gxpËZËQ, AxhšwËdk AxMíiwËëbø jwpwkw AwR K‰wlowk -  gÙ¦ ZwpwkwB„ BpwËbk ciêB gwcêKø„gwcêKøËK og oit gtËok ÌfÝËi g^wcw jwt dw„ gÉ jÖgKËK ÌbxLtwxQ -  jwpwËbk Ìj#gËdk Dxbêk dyËP gwcêËKøk K‰wl-iÔxZê„ Awgwk gÉ gÙ¦ËK ÌbxLtwxQ jwpwËbk gwcêËKøk RyYêwgkËYk ZËl ÌiN-lÖ® oÔËjêk iZ eÞby® Ìj#gd„ ZkØY dwËik RtiÖK×U mÖcÖ ZwpwkB -  jwpwk mx£ß AexkiwY, MxZËgM Séwk døwt, ÌZR xdËiêN Awnws-icøwËpßk iwZê¡eÞwt, xgeÖl jwpwk Awmw, Kõwxìæpyd jwpwk Duowp, xgkwU Jbwjê, AfÖkìæ jwpwk eÞwY, AUl jwpwk owcdw, iÙZÖø jwpwk iÖxVZËl„ ZwkØYø ÌbxLtwxQ AwkËgk ÌgbÖBdËbk iwËS, ZwkØYø ÌbxLtwxQ ipwoiËkk ÑoxdËKk iÖËL, Kwlw-ewpwËrk AxoËZ, Kwiwl-Kxki-iÖËowxlxd-owdwBtwu-ÌlxdËdk mx£ßËZ„ Ìj#gd ÌbxLtwxQ ZwpwËbk iwËS -  jwpwkw ÑgiwxdKkÕËe Adìæ AwKwËmk oyiw LÖ^xRËZ xMtw eÞwY pwkwt, AwxgüKwkKkÕËe dg-eÙxagyk o¬wËd xMtw Awk xfËk dw, ÌM#kymÙŠ KwédRáNwk mynêËbm AxcKwk KxkËZ xMtw jwpwkw ZÖnwk-XwKw eËr, AZl oiÖËbÝk dyl i™Önwk ixY AwpkY KxkËZ xMtw oxll-oiwxc lwh KËk, iŠl-MÞËp PëbÝËlwËK jwBgwk ea AwxgüKwk KxkËZ xMtw xdkØË¥m pBtw jwt, egd-MxZËK eúPwËZ Ìfxltw jwpwkw Dxrtw jwBËZ Pwt, dg dg MÞp-dË¢k o¬wd KxkËZ KxkËZ jwpwËbk dtd-ixY xdxhtw jwt -  Ìj#gd ÌbxLtwxQ ÌoB bÖkìæËbk iwËS„ Ìj#gËdk iwZÚkÕe ÌbxLtwxQ -  mg gpd Kxktw jLd Ìo jwt mômwd-NwËU, ÌMwkþÿwËd, AdwpwËk awxKtw jLd Ìo Adí exkËgmd KËk bÖxhêq -gdøw-eyxrZËbk iÖËL, g¬Öpyd ÌkwMyk mjøwewËmòê jLd Ìo kwx¢k ek kwx¢ RwxMtw exkPjêw KËk, jLd Ìo eËa eËa Mwd Mwxptw xhLwxk owxRtw bÖbêmw-MÞþæËbk Rdø xhqw KËk, jLd Ìo bÖgêËlk ewËm gl pBtw b^wrwt, pZwËmk gÖËK Awmw RwMwt„

            BpwB Ìj#gd, GB ciê jwpwËbk ZwpwkwB ZkØY„ ZwpwËbk Ìbm dwB, RwxZ dwB, Adø ciê dwB„ Ìbm-Kwl-RwxZ-cËiêk oyiwk EËcµê BpwËbk Ìodw-xdgwo„ AwR Awikw -  iÖoxli ZkØËYkw -  Ìjd AK×xŸZ-xPË£ iÖ£ßKËŸ gxlËZ ewxk -  ciê AwiwËbk Bolwi, xKìç eÞwËYk ciê AwiwËbk ZwkØYø, Ìj#gd„ Awikw oKl ÌbËmk, oKl RwxZk, oKl cËiêk, oKl KwËlk„ Awikw iÖxkb Ìj#gËdk„ GB RwxZ-ciê-KwlËK AxZ¢ßi KxkËZ ewxktwËQ jwpwËbk Ìj#gd ZwpwkwB AwR ipwiwdg, ipwZôw, ipwgyk„ ZwpwxbMËK oKl ÌbËmk oKl cËiêk oKl ÌlwK oiwd mݦw KËk„

            ea-ewËmòêk ciê-A›wxlKw AwR er er pBtwËQ, ZwpwËK hwxŠtw Ìfxltw ÌbItwB AwiwËbk ciê, H RyYê A›wxlKw Pwew exrtw gÉ iwdËgk iÙZÖøk KwkY pBËZ ewËk„ Ìj-Nk AwiwËbk AwmÝt bwd KxktwËQ, Zwpw jxb ovÆwkwZyZ pBtw AwiwËbkB iwawt exrgwk De¢ßi KËk, ZwpwËK hwxŠtw dZÖd Kxktw Mxrgwk bÖ:owpo AwËQ GKw ZkØËYkB„ ÌLwbwk ÌbItw GB eÙxagyk xdtwiZ pBËZ Ìj xdËRËK gxéZ kwxLl, Ìo jZ ÌiwdwRwZB KkØK, ÌLwbw Zwpw KgÖl KxkËgd dw„ ÌLwbw pwZ xbtwËQd ÌgËpmzZ I ÌgËpmxZ xPR ARêd Kxktw lBgwk Rdø, xhLwxkk iZ pwZ ZÖxltw xhqw Kxkgwk Rdø dt„ AwiwËbk eÙxagy Awikw AwiwËbk iËdk iZ Kxktw Mxrtw lBg ; BpwB pDK ZkØËYk owcdw„

 

eÞxZhwnY

 

[1929 xLÝýUw˲k 15B xWËo¹k ÌiwZwËgK 1336 gŠw˲k 19Ìm AMÞpwtY kxggwk KxlKwZw GlgwUê pËl gwvlwk xpëbÖ-iÖoliwËdk eq ÌaËK KwRy dRkØl BolwiËK xgeÖl oiwËkwp I AwìæxkKZw opKwËk o¹cêdw šwed Kkw pt„ o¹cêdw-ohwk ohwexZ xgšwdwPwjê mÝyeÞfÖÁPëbÝ kwËtk AxhhwnËYk ek RwxZk eq ÌaËK ‘dRkØl-ovgcêdw oxixZk ohøgÙëb’ KxgËK GKxU iwde¢ eÞbwd KËkd„ ohwt iwde¢xU ewV KËkd xi: Goz, ItwËRb Awly„ AxhdëbËdk D£Ëk Kxg xdiíxlxLZ ‘eÞxZhwnY’ bwd KËkd„ Kxgk eÞZÖø£Ëkk ek mÝyoÖhwnPëbÝ goÖ AwËgËMwâQl KËŸ Kxgk ÈËbmy-oŠyZ I ÌbmwZôËgwciÔlK KxgZwk eÞmvow KËk GK g£ßÚZw Ìbd„]

g¬ÖMY !

            Awedwkw Ìj oIMwZ AwR pwËZ ZÖËl xbËld, Awxi Zw iwawt ZÖËl xdlÖi„ Awiwk oKl ZdÖ-id-eÞwY AwR gyYwk iZ ÌgËR DËVËQ„ ZwËZ mÖcÖ GKxUiw¢ oÖk cµxdZ pËt DVËQ, Awxi cdø plÖi, Awxi cdø plÖi„

            GK-gd fÖl iwaw ÌeËZ Ìogwk iZ ptZ iwawt Awiwk PÖËlk Ahwg ÌdB, xKìç GZ pÕbËtk GZ eÞyxZ MÞpY Kxk xK xbËt ? Awiwk pÕbt-NU Ìj hËk EVzËlw ! dbyk Rl iŠl AxhËnËKk NËU gëby pËt Zwk hwnw pwxkËtËQ„ AwR jxb Awxi xKQÖ glËZ dw ewxk, Awedwkw Awiwk Ìo AqiZwËK qiw KkËgd„ Awxi Ìj dbyk Rlcwkw, ÌoB dbyKÓËl jwËgd Awedwkw, ZËg dw PwBËZB Awiwk hwnw, Awiwk Mwd ÌoLwËd mÖdËZ ewËgd„

            AwR glgwk xbd AwedwËbkB, Awiwk dt„ ZwQwrw, AwedwËbk hwËlwgwowk AxZmËtwx£ßËK AìæZ AwRËKk xbd Ìj pwxkËt xbËZ ewkg, Ìo hkow Awiwk ÌdB„ AwR Awiwk hwnw mÖh-bÙxÄk gcÔk iZ lwRK×xŸZw Ggv Ag†xŸZw„ Ìo jxb dwPÖËd ÌiËtB pt, AìæZ AwRËKk xbd ZwËK dwPzËZ glËgd dw„

            AwR ptËZw oxZø-oxZøB Awiwk Axhdëbd pËt ÌMl„ G mÖcÖ AwedwËbk -  j^wkw G-ohwt GËoËQd fÖËlk oIMwZ xdËt, Z^wËbk glxQËd„ Awxi ÌdeËaøk ÌoB gr g¬ÖËbk Kaw glxQ, j^wkw GLwËd dw GËlI Awiwk Kaw hÖlËZ ewkËQd dw Ggv ptZ GKUÖ Ìgxm KËkB oôkY KkËQd, -  fÖl-ÌfwUwËdwk ÌPËt Él-ÌfwUwËdwËZB j^wËbk Awdëb !

            I-xbK xbËt Awiwk hwMølqôy oxZøB GKUÖ Ìgxm kKËik eÞodí„ j^wkw Awiwk g¬Ö, Z^wkw Ìjid oiþæ pÕbt xbËt Awiwt hwËlwgwËod, j^wkw g¬Ök DËùUw, Z^wkw ÌZixd PÖxUËt xgeqZw KËkd„ IËZ Awxi oxZø-oxZøB Awdëb DeËhwM Kxk„ ewdzËo g¬ÖËZòk ÌPËt PÖxUËt m¢ØZw ÌXk hwËlw„ gr g¬ÖZò Awk gr m¢ØZw Ìgm gwMoB KËk RxrËt ckËZ dw ewkËl pt dw„ xjxd Awiwk pÕbËtk GZ KwQwKwxQ awËKd, xZxd Awiwk xdúPtB eki Aagw Pki AwZôyt„ AwRËKk xbËd Z^wËbkI Awiwk AìæËkk mݦw-diÆwk xdËgbd KkxQ„

            Awiwk g¬Ökw Ìjid ewÁwk GKcwËk eÞmvowk ek eÞmvowk fÖlewZw PxrËtËQd, Adø ewÁwt A-g¬Ök bl ÌZixd xdëbwk cÖËlw-gwxl-KwbwiwxU PxrËtËQd, Ggv H bÖB ZkËfk oÖxgËgPdwk fËl bÖB cwËkk ewÁw Gid oihwk pËt DËVËQ Ìj, iwËS ÌaËK Awxi xVK ÌaËK ÌMxQ, GZUÖK× UlËZ ptxd„

            Awiwt AxhdxëbZ Awedwkw ÌoB xbdB KËkËQd, Ìjxbd Awiwk ÌlLw AwedwËbk hwËlw ÌlËMËQ„ ÌoB ‘hwËlw ÌlËMËQ’-UwËK hwËlw KËk glËZ ewkwk GB DuoËg Awiwk GKxUiw¢ KkYyt KwR AwËQ„ Ìo pËâQ oxgdËt oxoôZ iÖËL omݦ eÞxZ-diÆwk xdËgbd Kkw„ Awiwk KwËQ AwR ÌoBUÖK×B MÞpY KËk iÖx£ß xbd„ AwiwËK gr-glwk gr-gxl KkËgd dw„ ohwt jÔeKwËÅ gxl pgwk hËtB Awxi ohwk Ggv ogwk AìækwËl ewxlËt ÌgrwxâQ„ Awxi elwZK gËlB jxb Awiwt cËk GËd mwxþæk gøgþÿw KËk awËKd, ZwpËl AwedwËbk AhyÄ xo¦ pËtËQ eÞfÖÁPËëbÝk KwËQ Kl‰y P^wbËK cËk GËd Z^wËK jËaÄ lŒw xbËtËQd„

            mÖcÖ ÌlLw xbËt dt, Awiwt xbËt j^wkw Awiwt ÌPËdd, AìæZ Z^wkw RwËdd Ìj, oxZø-oxZøB Awxi hwËlw iwdÖn„ ÌKwËdw AdwoÙxÄ KkËZ Awxoxd Awxi„ Awxi ÌjLwËd Nw xbËtxQ, ÌoLwËd Nw Lwgwk eÞËtwRd AËdK AwËM ÌaËKB ÑZxk pËtxQl„ er-er gwxrUwËK KËewêËkmËdk Ìj-KiêPwky GËo ÌhËŠ Ìbt, Adøwt Zwk dt, Adøwt Zwk, Ìj H er-er gwxrUwËK eÖËn ÌkËL AwËkw bmRËdk eÞwYdwËmk gøgþÿw KËk kwËL„

 

-----------------------

*     KxlKwZwk x§iwxoK ‘owiøgwby’ ex¢Kwt eÞKwxmZ, xokwRMË™ Ðotb BoziwBl ÌpwËod xmkwRy KZÚêK AËtwxRZ iÖoxli jÖg-oËiôlËd eÞb£ ohwexZk AxhhwnY„

            AwiwËK ‘xgËbÝwpy’ gËl LwiwLw ÌlwËKk iËd ht cxkËt xbËtËQd ÌKD ÌKD„ G xdkyp RwxZUwËK A^wPËr KwiËr ÌZËr xdËt Ìgrwgwk BâQw Awiwk ÌKwËdw xbdB„ ÌdB Zwrw jwkw ÌLËtËQ, AËdK AwËM ÌaËKB ikY ZwËbk Zwrw KËk xdËt xfkËQ„ Awxi ZwËZ GK-AwcUÖ owpwjø KËkxQ iw¢„

            G-Kaw ÈyKwk KkËZ AwR Awiwk lŒw ÌdB Ìj, Awxi mx£ß-oÖëbk-kÕe-oÖëbkËK QwxrËt AwËRw DVËZ ewxkxd„ oÖëbËkk Ìctwdy bÖlwl KyUËok iZ AwiwkI iìè -  "Bgc^:Ö kv :u^:j, :u^:j kv dgc^:Ö"·

            Awxi ÌjUÖK× bwd KËkxQ, ZwËZ Kwk KZUÖK× Öcw xiËUËQ RwxdËd ; xKìç Awxi Rwxd, AwiwËK exkeÔYêkÕËe AwËRw xbËZ ewxkxd, Awiwk Ìbgwk qÖcw AwËRw ÌiËUxd„ Ìj DâP xMxk-xmLËkk elwZKw owMk-o¬wdy RlËoÝwZ Awxi, ÌoB xMxk-xmLËkk ixpiwËK Ìjd Lgê dw Kxk„ Ìjd ikØ-eËa dw pwkwB„ GB Awmygêwb Awedwkw KkØd„

            xgvm-mZw²yk AoºËgk oºwgdwk jÖËM Awxi RdôMÞpY KËkxQ„ Gxk Axhjwd-ÌodwbËlk ZÓjê-gwbËKk GKRd Awxi -  GB ÌpwK Awiwk ogËPËt gr exkPt„ Awxi Rwxd, GB ea-jw¢wk ewËK ewËK g^wËK g^wËK K×xUl-fYw hÖRŠ eÞLk-bmêd mwbÔêl emÖkwËRk ¸ØK×xU ! Ggv ZwËbk dLk-bvmËdk Z AwËRw Awiwk AËŠ AËŠ„ ZgÖ IB Awiwk ea, IB Awiwk MxZ, IB Awiwk cÝØg„

            Cmwd-ÌKwËYk Ìj KwËlw ÌiN ewpwËrk gÖËK NÖxiËt awËK, ZwËK Axhmwe ÌbËgd dw Zwk ZÖnwk-Nd eÞmwxìæ ÌbËL, xdxlê®Zw ÌbËL„ SËrk g^wxm Ìjxbd gwRËg, I Ddôwb Ìoxbd Awexd QÖËU AwoËg Zwk eÔgê-exkPt xdËt„ dg-goËìæk Rdø owkw myZKwl AËeqw KËk awKËZ pt„

            j^wkw Awiwk dwËi AxhËjwM KËkd Z^wËbk iZ plÖi dw gËl Z^wËbkËK AdÖËkwc, AwKwËmk ewxLËK, gËdk fÖlËK, MwËdk KxgËK Z^wkw Ìjd oKËlk KËk ÌbËLd„ Awxi GB ÌbËm GB oiwËR RËdôxQ gËlB mÖcÖ GB ÌbËmkB GB oiwËRkB dB„ Awxi oKl ÌbËmk, oKl iwdÖËnk„ oÖëbËkk cøwd, Z^wk þægMwdB Awiwk Dewodw, Awiwk ciê„ Ìj KÓËl, Ìj oiwËR, Ìj cËiê, Ìj ÌbËmB RdôMÞpY Kxk, Ìo Awiwk Ñbg„ Awxi ZwËK QwxrËt DVËZ ÌeËkxQ gËlB Kxg„ gËdk ewxL dyËrk EËcµê DËV Mwd KËk gËl gd ZwËK ÌKwËdwxbd AdÖËjwM KËk dw„ ÌKwxKlËK AKÚZš ÌhËg KwK Zwrw KËk gËl ÌKwxKËlk KwK pËt jwItwUwËK ÌKDB ptËZw oiaêd KkËgd dw„ Awxi ÌjUÖK× xbËZ ewxk, ÌoBUÖK×B eÞodíxPË£ MÞpY KkØd„ AwiMwQËK ÌP#-iwawt b^wr KxkËt Ìg^Ëc jZB ÌVOwd, Ìo xKQÖËZB eÞËtwRËdk K^wVwl flwËZ ewkËg dw„ DËùUw G VøwOwxd ÌLËt Zwk Awi flwgwk mx£ßUwI jwËg Ìlwe ÌeËt„

            Ìj#gËdk k£ß-xmLw imwl cËk iÙZÖøk Ag†Ÿd ÌiwPd KkËZ PËlËQ Ìj gkjw¢y, Awxi ZwËbk opjw¢y dB gËl j^wkw AdÖËjwM KËkd, Z^wkw RwËdd dw -  AwxiI AwxQ Z^wËbk bËl ; ZËg pwËZk imwl pËt dt, KËŸk Kןpyd Mwd pËt„ fÖl-Ìilwk dIËkwËR Awiwt LxkbzbwkkÕËe dw ÌbLËZ ÌeËt j^wkw qÖ³ pËtËQd, Z^wËbkI gxl, Awiwk hwgy ZwRipËlk cøwd-iÔxZê AwËRw exkýfÖU pËt IËVxd„ Ìjxbd DVËg Ìoxbd AwxiI Awog H Ìilwt mwpRwbw LÖkkËik iZB Awiwk ÌPwËL ZwËRk Èeí xdËt„

            Awxi mÖcÖ oÖëbËkk pwËZ gyYw, ewËt ebôfÖlB ÌbxLxd, Zwk ÌPwËL ÌPwL hkw RlI ÌbËLxQ„ mômwËdk eËa, ÌMwkþÿwËdk eËa, Z^wËK qÖcw-bydê iÔxZêËZ gøxaZ ewËt PËl ÌjËZ ÌbËLxQ„ jÖ¦-hÔxiËZ Z^wËK ÌbËLxQ, KwkwMwËkk A¬KÓËe Z^wËK ÌbËLxQ, f^wxok iËé Z^wËK ÌbËLxQ„ Awiwk Mwd ÌoB oÖëbkËK kÕËe kÕËe AekÕe KËk ÌbLwk þæg-þçxZ„

            ÌKD gËld, Awiwk gwYy jgd, ÌKD gËld, KwËfk„ Awxi gxl I bÖËUwk xKQÖB dt„ Awxi iw¢ xpëbÖ-iÖoliwdËK GK RwtMwt cËk GËd pøw«ËmK Kkwgwk ÌPÄw KËkxQ, MwlwMwxlËK MlwMxlËZ exkYZ Kkwk ÌPÄw KËkxQ„ Ìo pwËZ-pwZ xiËlwËdw jxb pwZwpwxZk ÌPËtI AËmwhd pËt awËK, ZwpËl Ikw Awexd Awlwbw pËt jwËg, Awiwk M^wU-Qrwk g^wcd KwUËZ ZwËbk ÌKwËdw ÌgM ÌeËZ pËg dw„ ÌKddw, GKRËdk pwËZ AwËQ lwxV, Awk GKRËdk AwxþæËd AwËQ QÖxk„···

            gZêiwËd owxpZø xdËt cÖËlw-gwxl, GZ Ìc^wtw, GZ ÌKwlwpl DËVËQ Ìj,Ik iwËS owiwdø bye-gxZêKw xdËt ea LÖ^RËZ ÌMËl Awiwk gwxZI xdhËg, AwxiI ikg„

            xKìç G jxb Ìgbdw-owMk iìÿËdk plwplB pt Zw pËl H oiÖbÝ-iìÿËdk og Ìbwn AoÖkËbkB dt, AËcêK Ìbwn Gk ÌbgZwËbk„ Z^wËbk owpwjø Qwrw Z G oiÖbÝ-iìÿd-gøwewk opR pZ dw„ ZgÖ Z^wËbk gxl, AwRËKk plwplUwB oZø dt, AoxpnäÖ pËgd dw ÌbgZw -  kËo Lwd, AiÙZ AwËQ, Ìo DVl gËl„

            Awxi Awgwk AwedwËbk Awiwk oiþæ AìæËkk mݦw-eÞyxZ-diÆwk RwdwxâQ„ Awxi cdø KkËZ Awxoxd, cdø pËZ GËoxQ AwR„ AwedwËbk Awiwk ARoÝ cdøgwb„

 

ZkØËYk owcdw

 

[1932 xLÝýUw˲k 5B I 6B dËh¹k xokwRMË™k dwUøhgËd AdÖxÅZ gŠyt iÖoxli ZkØY oËóelËdk ohwexZ-kÕËe Kxg dRkØl Bolwi GB AxhhwnY eÞbwd KËkd„]

Awiwk xeÞt ZkØY ¸wZÚMY !

 Awedwkw xK hwxgtw Awiwk døwt qÖbÝ gøx£ßËK AwedwËbk ohwexZ xdgêwPd KxktwËQd, Rwxd dw„ ÌbËmk RwxZk NdËNwk-ÌNwk bÖxbêËd ÌbËmk RwxZk mx£ßiŒw-eÞwYÈkÕe ZkØYËbk jw¢w-eËak xbmwky pBgwk ýecêw gw ÌjwMøZw Awikw ÌKwdxbd xQl dw, AwRI dwB„ Awxi ÌbmKiêy -  ÌbmËdZw dB, jxbI ÌbËmk eÞxZ Awiwk iiZòËgwc ÌKwd ÈËbmËeÞxiËKk AËew Ki dt„ kwR-lw˜dw I ZøwMÈyKwËkk iweKwxV xbtw iwxeËl ptZ Awxi Z^wpwËbk KwËQ Lgê PkioÖ gxltw AdÖxiZ pBg„ ZgÖ ÌbËmk Rdø AìæZ GBUÖK× ZøwM ÈyKwk KxktwxQ Ìj, ÌbËmk iŠl KxkËZ dw ewxkËlI AiŠl-xPìæw ÌKwdxbd Kxk dwB, j^wpwkw ÌbËmk KwR KËkd Z^wpwËbk eËa eÞxZg¬K pBtw b^wrwB dwB„ kwR-lw˜dwk Pëbd-xZlK ÌKwdxbd AwiwkI llwËU cwkY Kxkgwk Ìo#hwMø pBtwxQl, xKìç Zwpw AwR iÖxQtw xMtwËQ„ AwR Zwpw lBtw ÌM#kg Kxkgwk AxcKwk Awiwk dwB„

            Awiwk gxlËZ x§cw dwB Ìj, Awxi AwR ZwpwËbkB bËl j^wpwkw Kiêy dd -  cøwdy„ j^wpwkw iwdg RwxZk KløwY owcd KËkd Ìogw xbtw, Kiê xbtw Z^wpwkw ipu ; xKìç ÌoB ipu pBgwk ÌeÞkYw jwpwkw ÌRwMwd, Z^wpwkw ipu jxb dw-B pd AìæZ ÖbÝ dd„ Bpwkw awËKd mx£ßk ÌeQËd kØxck-cwkwk iZ ÌMwed, fÖËlk iwËS iwxUk iiZw-kËok iZ AlËø„ Awxi Kxg„ gËdk ewxLk iZ Èhwg Awiwk Mwd Kkw„ KwpwkI hwËlw lwxMËlI MwB, hwËlw dw lwxMËlI Mwxptw jwB„ gwto-xfËO jLd ÌgPwkw MwËdk ewxLËK Zwrw KËk, Zyqô PéÖ §wkw AwNwZ KËk, ZLdI Ìo GK MwQ pBËZ Dxrtw Awk MwËQ xMtw Mwd cËk„ Zwpwk pwxoËZ Mwd, Zwpwk Kwdíwt Mwd„ Ìo Mwd KËk Awedwk iËdk AwdËëb, jxb ZwpwËZ KwpwkI Alo-ZëbÝw Ìiwp-xdbÝw UÖxUtw jwt, Zwpw GKwìæ Ñbg„ Ìj#gËdk oyiw exk¢ßiY AwRI Awiwk Ìmn pt dwB, KwËRB Awxi Ìj Mwd Mwxp Zwpw Ìj#gËdk Mwd„ ZwkØËYøk hkw-hwbËk jxb Awiwk Mwd ÌRwtwk Awxdtw awËK Zwpw Awiwk AËMwPËk„ Ìj P^wb owMËk ÌRwtwk RwMwt Ìo ptZ Zwpwk mx£ßk o¹Ë¬ AwRI dw-ItwxKf„-

            Awxi g£ßwI dxp„ Awxi Ki-g£ßwk bËl„ g£ßÚZwt j^wpwkw xbxMòRty -  gLxZtwk xLlxR, Z^wpwËbk gwËKø Ñodø-owiìæ AZ bÝØZ ÌgËM ÌKwaw pBËZ ÌKid Kxktw AwËo gxlËZ ewxk dw„ Zwpw ÌbxLtw lqôY Ìod AËeqwI Awikw Ìgxm AxhhÔZ pBtw exr„ Z^wpwËbk gwYy AwËo gÙxÄcwkwk iZ Axgkl cwkwt„ AwiwËbk -  KxgËbk gwYy gËpqY SYêwcwkwk iZ„ QËëbk bÖKÓl eÞwYeËY A^wKxrtw cxktw Ìo oŠyZ†™d KxkËZ KxkËZ KxkËZ gxptw jwt„ ebôw-hwMykayk iZ LkËoÝwZw j^wpwËbk gwYy Awxi Z^wpwËbk gÉ eúPwËZ„

            Awiwk GKiw¢ o¹l, AwedwËbk -  ZkØYËbk eÞxZ Awiwk Aexkoyi hwlgwow, eÞwËYk Uwd„ ZwkØYøËK -  Ìj#gdËK -  Awxi Ìjxbd pBËZ Mwd MwxpËZ xmxLtwxQ ÌoB xbd pBËZ gwËk gwËk owlwi KxktwxQ, ZwxRi KxktwxQ, omݦ diÆwk xgËgbd KxktwxQ„ MwËd KxgZwt Awiwk oKl mx£ß xbtw ZwpwkB Rt ÌNwnYw KxktwxQ, þæg kPdw KxktwxQ„ RgwK×oÖi-o‰wm ZkØY AkØYËK ÌbxLtw eÞai iwdg Ìjid Kxktw omݦ diÆwk KxktwxQËld, Awiwk eÞai RwMkY-eÞhwËZ ÌZixd omݦ xgoôt lBtw Ìj#gdËK AìæËkk mݦw xdËgbd KxktwxQ, Zwpwk þæg-Mwd MwxptwxQ„ ZkØY AkØËYk iZB Ìj ZwkØYø xZxikxgbwky Ìo Ìj AwËlwk ÌbgZw„ kËOk ÌLlw ÌLxlËZ ÌLxlËZ Zwpwk Dbk, kO QrwBËZ QrwBËZ Zwpwk Aþæ„ Ìj#gd-oÔjê jawt AþæxiZ bÖ:ËLk xZxik-K×ìælw xdmyxadyk ÌoB Z lylwhÔxi„

            Awxi Ìj#gËdk eÔRwky Kxg gxltwB jxb Awiwt Awedwkw AwedwËbk iwlwk icøixY Kxktw awËKd, Zwpw pBËl Awiwk AxhËjwM Kxkgwk xKQÖB dwB„ AwedwËbk GB ipwbwd Awxi owdËëb xmk dZ Kxktw MÞpY Kxklwi„ AwedwËbk blexZ pBtw dt„ AwedwËbk blhÖ£ß pBtw, opjw¢y pBtw„ AwiwËbk bËl ÌKp blexZ dwB ; AwR Awiwk mZ xbK pBËZ mZ mZ ZkØY xixltw ZwkØËYøk mZbl fÖUwBtw ZÖxltwxQ„ Awikw oKËl xixltw GK xox¦ GK cøwËdk iÙYwl cxktw xgKxmZ pBËZ PwB„

            AwR xokwRMË™ Awxotw ogêeÞcwd Ahwg AdÖhg KxkËZxQ AwiwËbk ipwdÖhg ÌdZw -  gwvlwk ZkØY iÖoxlËik ogêeÞai AMÞbÔZ ZwkØËYøk xdmwd-gbêwk Ìi#lwdw Ñotb BoiwBl ÌpwËod xmkwRy owËpËgk„ xokwRMË™k xmkwRyk owËa gwvlwk xmkwR gwOlwk eÞbye xdxhtw xMtwËQ„ j^wpwk Adl-eÞgwp-oi gwYyk ÑMxkK xd:oÝwg Ròwlwity cwkw ÌiN-dyk¬Ý MMËd AexkiwY ÌRøwxZ oéwk KxktwxQl, xdbÝwZÖkw gŠËbm Ddôwb AwËgM lBtw iwxZtw DxVtwxQl, “Adl eÞgwËpk” ÌoB Aik Kxgk KŸÈk gwYyK×Ë™ Awk mÖxdËZ ewBg dw„ ÌgËpmËZk gÖlgÖxl ÌgËpmËZ Dxrtw xMtwËQ„ RwxZk KIËik ÌbËmk Ìj ipwqxZ pBtwËQ, Awxi mÖcÖ Zwpwk KawB gxlËZxQ dw, Awxi gxlËZxQ Awiwk GKwk Ìgbdwk qxZk Kwxpdy„ Awxi ZLd eÞai Kwgø-KwdËd hËt hËt ew xUxetw xUxetw eÞËgm KxktwxQ -  xfËO gwto gwRewxLk hËt hykØ ewxLk iZ KŸ Qwxrtw MwxpgwkI bÖ:owpo oét KxkËZ ewxk dwB, dLPéÖk AwNwZI Ìj dw LwBtwxQ Gid dt -  Gixd hyxZk bÖxbêËd ixd-AWêwËk Awiwk dwËi bmxU UwKw Awxotw pwxRk„ K×eËd  xmkwRy owËpËgk pwËZ ÌlLw : “ÌZwiwk ÌlLw exrtw LÖxm pBtw bmxU UwKw ewVwBlwi„ xfkwBtw xbI dw gøaw ewBg„ Awiwk awxKËl bm pwRwk UwKw ewVwBZwi„” ÌPwËLk RËl ÌoípoÖcw xo£ß H Kt evx£ß ÌlLw gwËk gwËk exrlwi ; UwKw bmxU lBtw iwawt ÌVKwBlwi„ ZLËdw Awxi Z^wpwËK ÌbxL dwB„ KwOwl hË£ßk iZ bÔk pBËZB Z^wpwk ÌlLw exrtwxQ, iÖLþÿ KxktwxQ, mݦw xdËgbd KxktwxQ„ ÌoBxbd eÞai iwdo-ÌdË¢ Kxgk Ìoíp-DŒòl iÔxZê iËd iËd kPdw Kxklwi, Mlwt ewËt fÖËlk iwlw ewBlwi„ Zwpwk ek fxkbeÖk gŠyt eÞwËbxmK KdfwËkËëo Z^wpwk ÌRøwxZ xgix¡Z iÔxZê ÌbxLlwi„ bÖB pwËZ Z^wpwk ewËtk Zlwt cÔxl K×rwBtw iwawt iÖËL iwxLlwi„ xZxd Awiwt GËKgwËk gÖËKk xhZk Uwxdtw lBËld, xdËR pwËZ Kxktw xixÄ LwIBtw xbËZ lwxMËld„ Ìjd gÉKwl ek xeZw Zwpwk pwkwËdw eÖ¢ËK xfkwBtw ewBtwËQ„ AwR xokwRMË™ Awxotw gwOlwk ÌoB AdøZi ÌmÝÅ Kxg idÈy Ìbm-ÌeÞxiËKk KawB gwËk gwËk iËd pBËZËQ„ G Ìjd pŒ KxkËZ Awxotw Kwgw-mxkf dw ÌbxLtw xfxktw jwItw„ Z^wpwk kØp ÌiwgwkK ptZ AwR GB ohwt AwiwËbk xNxktw kxptwËQ„ Z^wpwkB ÌeÞkYwt ptZ AwR Awikw ZkØËYkw GB Ìj#gËdk AwkwfwZ itbwËd Awxotw xixlZ pBtwxQ„ AwR Z^wpwk DË¥Ëm Awiwk AìæËkk AìækZi eÞËbm pBËZ mݦw Zoxli xdËgbd KxkËZxQ, Z^wpwk ÌbwItw xhqw KxkËZxQ„

            Awedwkw Ìj AeÔgê Axhdëbd Awiwt xbtwËQd, Zwpwk hwËk Awiwk xmk dZ pBtw xMtwËQ, Awiwk AìæËkk NU AwedwËbk eÞyxZk oxlËl Kwdwt Kwdwt eÖxktw DxVtwËQ„ ÌoB eÔYêNËU Awk mݦw eÞxZ-xdËgbËdk hwnw fÖxUËZËQ dw„ Awiwk exkeÔYê AìæËkk gwKpyd mݦw-eÞyxZ owlwi Awedwkw MÞpY KkØd„ Awxi DeËbËmk xmlwgÙxÄ KxkËZ Awxo dwB„ eÞËtwRËdk AdÖËkwËc jwpw dw gxlËl dt, mÖcÖ ÌoBUÖK× gxltwB Awxi qwìæ pBg„

            Awxi ogêeÞaËi gxlËZ PwB, AwiwËbk GB ZkØY iÖoxli oËiôlËdk ÌKwËdw owaêKZw dwB jxb Awikw AwiwËbk exkeÔYê mx£ß lBtw gwcêËKøk xgkØ˦ Rkwk xgkØ˦ Axhjwd ÌNwnYw KxkËZ dw ewxk„ gwcêKø ZwpwB -  jwpw eÖkwZdËK xiaøwËK iÙZËK A^wKxrtw exrtw awËK„ gÙ¦ ZwpwkwB -  jwpwkw iwtwâQdí dg-iwdËgk Axhdt Rt-jw¢wk eËa mÖcÖ ÌgwSw dt -  xgNí ; mZw§yk dg-jw¢yk Plwk QËëb QËëb xilwBtw jwpwkw K×PKwItwR KxkËZ RwËd dw, ewËk dw„ jwpwkw Ryg pBtwI Rr„ jwpwkw AUl-ovÆwËkk ewnwY þæÔe A^wKxrtw exrtw AwËQ„ gÙ¦ ZwpwkwB -  jwpwkw dg AkØËYwbt ÌbxLtw xdbÝwhËŠk hËt §wk kئ Kxktw exrtw awËK„ AwËlwk-xetwoy eÞwY-Pél xmmÖËbk Kl ÌKwlwpËl jwpwkw xgk£ß pBtw Axhoóewu KxkËZ awËK, RyYê eÖ^xa Pwew exrtw jwpwËbk dwxhmòwo gxpËZËQ, AxZ šwËdk AxMíiwËëbø jwpwkw AwR K‰wlowk -  gÙ¦ ZwpwkwB„ BpwËbk ciê gwcêKø„ gwcêKøËK og oit gtËok ÌfÝËi g^wcw jwt dw„ gÉ jÖgKËK ÌbxLtwxQ -  jwpwËbk Ìj#gËdk Dxbêk dyËP gwcêËKøk K‰wl iÔxZê„ Awgwk gÉ gÙ¦wËK ÌbxLtwxQ -  j^wpwËbk gwcêËKøk RyYêwgkËYk ZËl ÌiN-lÖ® oÔËjêk iZ eÞby® Ìj#gd„ ZkØY dwËik Rt-iÖK×U mÖcÖ Zwpwk -  jwpwk mx£ß AexkiwY, MxZ-ÌgM Séwk døwt, ÌZR xdËiêN Awnws-icøwËpßk iwZê¡-eÞwt, xgeÖl jwpwk Awmw, Kõwxìæpyd jwpwk Duowp, xgkwU jwpwk Jbwjê, AfÖkìæ jwpwk eÞwY, AZl jwpwk owcdw, iÙZÖø jwpwk iÖxVZËl„ ZwkØYø ÌbxLtwxQ AwkËgk ÌgbÖBËdk iwËS, ZwkØYø ÌbxLtwxQ ipwoiËkk ÑoxdËKk iÖËL, KwlwewpwËrk AxoËZ, Kwiwl-Kxki-RMlÖl-owdBtwu-ÌlxdËdk mx£ßËZ„ Ìj#gd ÌbxLtwxQ ZwpwËbk iwËS -  jwpwkw ÑgiwxdK-kÕËe Adìæ AwKwËmk oyiw LÖ^xRËZ xMtw eÞwY pwkwt, AwxgüKwkK-kÕËe dg eÙxagyk o¬wËd xMtw Awk xfËk dw, ÌM#kymÙŠ KwédRáNwk mynêËbm AxcKwk KxkËZ xMtw jwpwkw ZÖnwk XwKw eËr, AZl oiÖËbÝk dyl i™Önwk ixY AwpkY KxkËZ xMtw oxll-oiwxc lwh KËk, iŠlMÞËp PëbÝËlwËK jwBgwk ea AwxgüKwk KxkËZ xMtw xdkØË¥m pBtw jwt, egd MxZËK eúPwËZ Ìfxltw jwpwkw Dxrtw jwBËZ Pwt, dg dg MÞp dË¢k o¬wd KxkËZ KxkËZ jwpwËbk dtd-ixY xdxhtw jwt -  Ìj#gd ÌbxLtwxQ ÌoB bÖkìæËbk iwËS„ Ìj#gËdk iwZÙkÕe ÌbxLtwxQ -  mg gpd Kxktw jLd Ìo jwt mômwd-NwËU, ÌMwkþÿwËd, AdwpwËk awxKtw jLd Ìo Adí exkËgmd KËk bÖxhêq -gdøw-eyxrZËbk iÖËL, g¬Öpyd ÌkwMyk mjøwewËmòê jLd kwx¢k ek kwx¢ RwxMtw exkPjêw KËk, jLd Ìo eËa eËa Mwd Mwxptw, xhLwxk owxRtw bÖbêmwMÞþæËbk Rdø xhqw KËk, jLd Ìo bÖgêËlk ewËm gl pBtw b^wrwt, pZwmwk gÖËK Awmw RwMwt„

            BpwB Ìj#gd, GB ciê jwpwËbk -  ZwpwkwB ZkØY„ AwiwËbk Ìbm dwB, RwxZ dwB, Adø ciê dwB„ Ìbm-Kwl-RwxZ-cËiêk oyiwk EËcµê BpwËbk Ìodwxdgwo„ AwR Awikw -  iÖoxli ZkØËYkw Ìjd AK×xŸZ xPË£ iÖ£ß KËŸ gxlËZ ewxk : ciê AwiwËbk Bolwi, xKìç eÞwËYk ciê AwiwËbk ZwkØYø, Ìj#gd„ Awikw oKl ÌbËmk, oKl RwxZk, oKl cËiêk, oKl KwËlk„ Awikw iÖxkb Ìj#gËdk„ GB RwxZ-ciê-KwlËK AxZ¢ßi KxkËZ ewxktwËQ j^wpwËbk Ìj#gd, Z^wpwkwB AwR ipwiwdg, ipwZôw, ipwgyk„ Z^wpwxbMËK oKl ÌbËmk, oKl cËiêk oKl ÌlwK oiwd mݦw KËk„

            ea-ewËmòêk Ìj A›wxlKw AwR er er pBtwËQ, ZwpwËK hwxŠtw Ìfxltw ÌbItwB AwiwËbk ciê ; H RyYê A›wxlKw Pwew exrtw gÉ iwdËgk iÙZÖøk KwkY pBËZ ewËk„ Ìj Nk AwiwËbk AwmÝt bwd KxktwËQ Zwpw jxb ovÆwkwZyZ pBtw AwiwËbkB iwawt exrgwk De¢ßi KËk, ZwpwËK hwxŠtw dZÖd Kxktw Mxrgwk bÖ:owpo AwËQ GKw ZkØËYkB„ ÌLwbwk ÌbItw GB eÙxagyk xdtwiZ pBËZ Ìj xdËRËK gxéZ kwxLl, Ìo jZ iÖdwRwZB KkØK, ÌLwbw Zwpw KgÖl KxkËgd dw„ ÌLwbw pwZ xbtwËQd ÌgËpmzZ I ÌgËpmzxZ PyR ARêd Kxktw lBgwk Rdø, xhLwxkk iZ pwZ ZÖxltw xhqw Kxkgwk Rdø dt„ AwiwËbk eÙxagyk Awikw AwiwËbk iËdk iZ Kxktw Mxrtw lBg, BpwB pDK ZkØËYk owcdw„

            AwiwËbk gwOwxl iÖoxliËbk iËcø Ìj ÌM^wrwxi, Ìj K×o:Æwk, Zwpw eÙxagyk Awk ÌKwËdw ÌbËm, ÌKwËdw iÖoliwËdk iËcø dwB gxlËl Ìgwc pt AZÖøx£ß pBËg dw„ AwiwËbk oiwËRk KløwYKwiy Ìj og Ìi#lwdw owËpgwd Lwl KwxUtw ÌgËdw-Rl AwxdtwxQËld, Z^wpwkw jxb hxgnøubmyê pBËZd, Zwpw pBËl ÌbxLËZ ewBËZd -  ÌgËdw-RËlk owËa owËa NËkk eÖK×Ëkk RlI og gwxpk pBtw xMtwËQ„ Dekìç ÌoB Lwl gwxptw K×ovÆwËkk ARoÝ K×xik Awxotw xhr KxktwËQ„ Ìi#lwdw Ìi#lgy owËpËgËK oItw jwt, ÌiwÁwI PÖqKYê gÖ^xRtw oxpËZ ewxk, xKìç KwVËiwÁwk AZøwPwk Aopø pBtw DxVtwËQ„ BolwËik KløwËYk dwËi Bpwkw Ìj KIËik RwxZk cËiêk xK AxdÄ KxkËZËQd Zwpw gÖxSgwk iZ šwd dwB gxltwB BpwËbk iwe Kkw jwt„ Bpwkw eÞwt eÞËZøËKB “iËd iËd mwp fkyb, gMl-Ìi BU„” BpwËbk dyxZ “iÖbêw ÌbwRL-Ìi jwt tøw ÌgËpmzZ-Ìi jwt, Ìikw pwlÖtw kØxU-Ìo Kwi„”

            “bÖÄ MkØk ÌPËt mÔdø ÌMwtwl hwl„” dyxZ AdÖokY dw KxkËl ohø RMËZk KwËQ AwiwËbk ciê, RwxZ AwËkw lwx˜Z I pwoøwýeb pBËg„ BpwËbk fZÖtw-hkw fËZwtw ! xgxg ZwlwK I K×fxkk fËZwtw Z BpwËbk Rwx¹l pwZrwBËl bÖB bm M¡w ewItw jwBËg„ GB fZÖtw-cwky fËZwtw-gwRËbk pwZ pBËZ MxkgËbk g^wPwBËZ jxb ÌKp ewËk Z Ìo ZkØY ! BpwËbk pwËZk “Awnw” gw jxÄ iwËS iwËS AwRbwpw kÕe exkMÞp Kxktw ZkØY iÖoxliËbk MÞwo KxkËZ AwxoËg oZø, xKìç GB “Awnw” ÌbxLtw xdkwm pBtw xfxkËl PxlËg dw„ GB NËkwtw-jÖ¦ -  hwB-Gk oxpZ AwZôyËtk oxpZ jÖ¦B -  ogêwËeqw  ÌgbdwbwtK„ ZgÖ Dewt dwB„ jZ gr AwZôytB ÌpwK, Zwpwk jqôw gw K×Å pBËl ZwpwËK Adø¢ dw okwBtw Dewt dwB„ Ìj pwZ gwËN xPgwBtw LwBtwËQ ZwpwËK KwxUtw Ìfxltw ÌbItw Qwrw eÞwY kwqk Dewt dwB„ AìæËk AZøìæ eyrw AdÖhg KxktwB Gog Kaw gxlËZxQ„ ÌPwMw-PweKwd bwxr-UÖxe xbtw iÖoliwd iwxegwk xbd Pxltw xMtwËQ„ eÙxagyk Awk og ÌbËmk iÖoliwdËbk KwËQ AwR Awikw AìæZ e^wP mZw²y xeQËd exrtw kxptwxQ„ jwpwkw gËld, “xbd Z Pxltw jwBËZËQ, ea Z PxlËZxQ,” ZwpwËbk gxl ÌUÝd ÌiwUk GËkwËeöËdk jÖËM MkØk MwxrËZ mÖBtw NåUwt GK iwBl xpowËg MbwB-lÆxk PwËl Pxlgwk xbd Awk dwB„ jwpwkw AwËM Pxltw xMtwËQ ZwpwËbk oŠ lBgwk Rdø AwiwËbk GKUÖ AxZiw¢wt Ìb#rwBËZ pt Ggv Zwpwk Rdøw ewtRwiw p^wUÖk KwËQ ZÖxlËZ pt, ZwB dw pt ZÖxllwi„ H UÖK×ËZB xK Awiwk Ciwd gkgwb pBtw ÌMl ? BolwiB jxb ÌMl, iÖoxli jxb ÌMl, ZËg Ciwd awxKËg KwpwËK AwmÝt Kxktw ? jwK Awk m¢Ø gÙx¦ Kxktw lwh dwB„ ZËg hkow GB Ìj, xgxg ZwlwËKk fËZwtw mÖxdtwI KwpwkI xgxg AìæZ gwËek gwxrI Pxltw jwt dwB„ Ggv K×fxk fËZwtw ÌbItw oË£òI ÌKp “mÖx¦” pBtw jwd dwB„

            AwiwËbk eËa ÌiwÁwkw jxb pd xg¬øwPl, Zwpw pBËl AgËkwc eÞaw pBËZËQ xpiwPl„ AwiwËbk bÖtwËkk owiËdk GB ÌQ^rw PU Ìj KËg DxVËg ÌLwbw RwËdd„ AwiwËbk gwOlw ÌbËmk ÈùexmxqZ iÖoliwdËbk Ìj AgËkwc, ZwpwËK AgËkwc gxlËl Adøwt pBËg, ZwpwËK GËKgwËk mòwo-Ìkwc glw jwBËZ ewËk„ GB RÖRÖ-gÖxrk gwlwB mÖcÖ eÖkØnËbk dt, ÌiËtËbkI ÌjhwËg ewBtw gxotwËQ, ZwpwËZ BpwËK ZwrwBËZ gÉ oxknw-Ìewrw I Ìc^wtwk bkKwk pBËg„ AwiwËbk AxcKwvm xmxqZ gw Acê-xmxqZ ÌlwKB PwK×Ëk, KwËRB LkËPk oËŠ Riwk A‰ Zwl owilwBtw PxlËZ ewËk dw„ AaP BpwËbk ebwêk fLk ogêwËeqw Ìgxm„ Awk BpwËbk gwxrËZ mZKkw AwxmRd ÌiËt jqôwt hÖxMtw ixkËZËQ AwËlw-gwtÖk AhwËg„ GB og jqôwËkwMMÞþæ Rddyk ÌeËU Èwþÿø-oÖëbk eÞxZhw-by® gyk oìæwd RdôMÞpY KxkËg ÌKid Kxktw ! f^wxok KËtxbkI GBog pZhwxMYyËbk AËeqw AxcK ÈwcydZw AwËQ„ Awikw Bolwiy ÌoB AdÖmwod†xlk eÞxZB ÌRwk xbtw awxK, jwpwËZ etow LkP pBgwk ht dwB„

                        KdøwËK eÖË¢k iZB xmqw ÌbItw Ìj AwiwËbk cËiêk AwËbm, Zwpw iËdI KxkËZ ewxk dw„ AwiwËbk Kdøw-Rwtw-RddyËbk mÖcÖ AgËkwËck AëcKwËk kwxLtwB qwìæ pB dwB, Axqk MhykZk KÓËe Ìfxltw pZhwxMYyËbk xPk-gxëbdy Kxktw kwxLtwxQ„ AwiwËbk mZ mZ gËnêk GB AZøwPwËk BpwËbk Ìbp-id Gixd eŠÖ pBtw xMtwËQ Ìj, Qwxrtw xbËl BpwkwB ogêeÞai gwxpËk AwxoËZ Awex£ KxkËg„ BpwËbk xK bÖ:L xKËok Ìj Ahwg Zwpw xPìæw Kxkgwk mx£ß ejêìæ BpwËbk DxVtw xMtwËQ„ Awikw iÖoliwd gxltw fLk Kxk, AaP Rwxd dw -  ogêeÞai iÖoliwd dk dËp -  dwky„

             gÙ¦Ëbk AwtÖk eÖ^xR Z fÖkwBtw Awxol, GLd AwiwËbk -  ZkØYËbk owcdw pDK AwiwËbk GB xPk-gxëbdy iwZw-hxMíËbk D¦wk owcd„ Rdô pBËZ b^wËr gxotw Ìj ewxL bÖc-ÌQwlw LwBtwËQ, Ìo hÖxltw xMtwËQ Ìj, ÌoI DxrËZ ewËk„ gwxpËk ZwpwkB ÈRwxZ ewxLËK DxrËZ ÌbxLtw Adø ÌKwd Ryg gxltw ¸i pt„ GB xe™Ëkk ewxLk §wk iÖ£ß Kxktw xbËZ pBËg„ ÌLwbwk bwd GB AwËlw-gwZwo pBËZ ZwpwxbMËK gxéZ Kxkgwk AxcKwk KwpwkI dwB„ ÌLwbwk kwËRø eÖkØn AwR Rwxli, dwky AwR iRlÖi„ BpwËbkB fxktwËb AwiwËbk GB bÖbêmw, AwiwËbk iZ pydgyjê oìæwËdk Rdô„

            mÖcÖ xK BpwB ? AwiwËbk oiôÖËL KZ eÞmí, KZ oioøw Zwpwk D£k xbËZ ewËk ZkØY, oiwcwd KxkËZ ewËk ZkØY„ Ìo gxlÅ id I gwÉ AwËQ GKw ZkØËYk„ oiôÖËL AwiwËbk egêZ-eÞiwY gwcw, xdkwmwt ikØhÔxi, xgxc-xdËnËck bÖþæk ewawk ; GB og láNd Kxktw AxZ¢ßi Kxktw jwBgwk bÖ:owpxoKZw jwpwËbk -  Zwpwkw ZkØY„

            BpwËbk Rdø PwB AwiwËbk GKwMÞZw, GKxdÅ owcdw, PwB oáN„ AwR Awikw, gwOlwk iÖoxli ZkØËYkw jÔa¸Ä„ AwiwËbk oáN dwB, owcdw dwB, ZwB xox¦I dwB„ AwiwËbkB PwxkewËm AwiwËbk eÞxZËgmy xpëbÖ jÖgKËbk ÌbxLËZxQ -  xK AeÔgê ZwpwËbk HKø, ZøwM, owcdw„ Zwpwkw oKËl Ìjd GK Ìbp, GK eÞwY„ oKl Ñgniø xgËkwËck EËcµê Zwpwkw ZwpwËbk Ìj oáN Mxrtw ZÖxltwËQ, Zwpwk ZÖldw dwB„ RMËZk Ìj ÌKwËdw jÖg-AwËëbwlËdk oËŠ Zwpwkw AwR PøwËl™ KxkËZ ewËk„ GB oáN eÞxZÅwk xhx£iÔËl KZ xgeÖl ZøwM ÈyKwk KxktwËQ Zwpw ptZ Awikw AËdËKB Rwxd dw„ Bpwkw xeZw-iwZwk Ìoíp, hwB-hxMík eÞyxZ, AwZôyt-ÈRd g¬Ö-gw¬Ëgk hwËlwgwow, xeÞtwk gwÉ-g¬d, MÙËpk oÖL-mwxìæ, HmòËjêk xglwo, DŒòl hxgnøËZk Ìiwp, oiþæ ZøwM KxktwËQ RwxZk Rdø, ÌbËmk Rdø, iwdËgk KløwËYk Rdø„ GB ZkØY gyk odíøwoyk bl AwËQ gxltwB AwRI Awikw xbËdk AwËlwËK iÖL ÌbxLËZ ewBËZxQ„ iÙZÖøk iÖËLwiÖxL b^wrwBtw Bpwkw dxPËKZwk iZ eÞmí KËk, iÙZÖøk gRÝiÖxÄ pBËZ RygËdk oét xQdwBtw AwËd„ GB gdPwky gykwPwkyk blB ÌbËmk Ìj#gËd NÖY cxkËZ Ìbt dwB„··· AwiwËbk iZ BpwËbk Æˬ PwK×xkk Ñbdø xo¬wgwËbk iZ Pwxetw gËo dwB„ BpwkwB oZøKwk AwRwb, g^wcdpwkw„ oKl g¬d oKl iwtwËK AÈyKwk Kxktw ZËg AwR Bpwkw GZ gr pBtw DxVtwËQ„ BDxdhwxoêxUk KZ DŒlZi kZî -  jwpwkw AwR AdwtwËo RR iøwxRËýUÝU gøwxkýUwk eÞËfowk pBtw xdSêãwU Rygdjwed KxkZ, Zwpwkw kwþæwt eÞwY xfxk Kxktw xfxkËZËQ„ Bpwkw AwËQ gxltwB Z ÌikØb¡pyd gwOwxl RwxZ AwRI xUxKtw AwËQ„ bye-mlwKwk iZ Bpwkw xdËRËbk AwtÖ qt Kxktw MÞwËi MÞwËi NËk NËk eÞwY-eÞbye RòwlwBtw ZÖxlËZËQ„··· AwiwËbk iÖoliwd ZkØËYkw ÌlLwerw KËk, šwd ARêËdk Rdø dt PwK×xk ARêËdk Rdø„ Mwcwk “xfDPwk eÞoËe˃k” iZ Awikw H PwK×xkk xbËK ZyËaêk KwËKk iZ pw Kxktw Pwxptw AwxQ„ xg-G, Gi-G, ewm Kxktw xKQÖ jxb dw pB AìæZ owgËkxRýUwk gw bwËkwMw pBgB pBg, GB jwpwËbk lqø, GZ Èùe jwpwËbk Awmw, GZ xdËií jwpwËbk MxZ -  ZwpwËbk xK Awk iÖx£ß AwËQ ? GB hÔZ Qwxrtw dw ÌMËl Awikw Ìj xZxiËk Ìo xZxiËkB awxKtw jwBg„ GB hÔZËK QwrwBgwk ISw Awedwkw jÖgËKk bl„ AwiwËbkB eÞxZËgmy ZkØY mpybËbk Awbmê jxb Awikw MÞpY KxkËZ dw ewxk, Zwpw pBËl AwiwËbk þÿwd ohø RMËZk ÌKwawI dwB„ PwK×xkk Ìiwp, ebxgk Ìdmw, UwBËUËlk gw UwB I ÌUËlk iwtw jxb xgoêRd dw KxkËZ ewxk, ZËg AwiwËbk oáN eÞxZÅwk Awmw oÖbÔk ekwpZ„ ÌKwawt AwËQ ÌoB mpybËbk bl ? gwxpk pBtw AwBo AwR GB iÖ£ß AwËlwËK, Dbwk AwKwËm dyl PëbÝwZeZËl„ ÌZwiwËbk Axþÿ-iŒw eÞwY-Ìbp, ÌZwiwËbk oxéZ šwd, AxRêZ cd-kËZîk Dek eÞxZÅw pBËg AwiwËbk oËáNk -  ZkØY oËáNk„ oKl lwh-Ìlwh-jm-LøwxZËK ebbxlZ Kxktw iÖowxfËkk ÌgËm xhÖËKk SÖxl lBtw Ìj gwxpËk pBtw AwxoËZ ewxkËg -  G owcdw ZwpwkB, G mpyxb bkRw mÖcÖ ZwpwkB„

            AwiwËbk lqø pBËg GK, xKìç ea pBËg gÉiÖLy„ Ìo bÖcênê, Ìj KwlÐgmwLyk ÌKZd DrwBtw AoºËgk AxhjwËd jw¢w KkØK ; Ìj gyk Zwpwk Rdø kxptwËQ ovMÞwiËq ; Ìj Kiyê Zwpwk Rdø exrtw kxptwËQ KËiêk xgeÖl DeZøKw ; xKìç Ìj cøwdy Ìj oÖëbËkk eÔRwky, Ìo Kùe-ewLwt hk Kxktw Dxrtw jwK ÈeíËlwËK, Dbwk xd:oyi dyl dËh„ ÌoB Èeí-eÖky pBËZ Ìo Ìj Èed-K×iwkyËK kÕe-K×iwkyËK Rt Kxktw AwxdËg Zwpwk lwgYyËZ AwiwËbk KiêKõwìæ Y†xl xoíˆ pBtw DxVËg„ Ìj MwxpËZ RwËd, MwËdk ewxL Ìj, ZwpwËK Qwxrtw xbg bÔk-xgawk gdwdyk ÌKwËl -  AwiwËbkz AwËm-ewËm awxKtw AwiwËbk AgowbxKÄ iÖpÔZêËK Ìo MwËd hxktw ZÖxlËg, eÞwËY dg-ÌeÞkYwk oéwk KxkËg„ Bpwkw AwiwËbk oÖëbk oway„ gwxrk DVwËdk fÖËl fÖËl fÖÁ lZwxUk ewËd Pwxptw Ìjid Ìk#bÝ-bˆ-PÖq RÖrwBtw lB, ÌZixd Kxktw BpwËbk KxgZwt MwËd QxgËZ Awikw AwiwËbk gÖhÖÖqAìæËkk ZÚnäw xiUwBg, Agowb hÖxlg„

            xgxc-xdËnËck gwcw Awikw iwxdg dw„ Mwd MwItwB jwpwk Èhwg, ÌoB MwËdk ewxLËK ÌKwd AxcKwËk Mlw xUxetw iwxkËZ jwBËg ? oÖëbËkk oÙxÄk mx£ß lBtw RdôMÞpY KxktwËQ Ìj, ÌK Zwpwk oÙxÄ Ìpxktw K×fxkk fËZwtw xbËg ?

            GB ÌLwbwk Dek ÌLwbKwky Awk jwkw KkØK, Awikw Kxkg dw„

            eÙxagyk Adøwdø iÖoliwd-eÞcwd ÌbËmk Kaw dw pt QwxrtwB xblwi, GB hwkËZkB oKl eÞËbËmk AwËRw ogêËmÝÅ pl xK KŸoŠyËZ xK jìèoŠyËZ ZwpwËbk eÞwt oKËlB iÖoliwd„

            AaP Ìo ÌbËmk Ìi#lhy Ìi#lwdw owËpgwd AwiwËbk ÌbËmk Ìi#lhy owËpgwdËbk AËeqwI Rgkbþæ„ Z^wpwkw Hog †YyËbk Aeiwd gw oiwRPÖøZ KxktwËQd gxltw Rwxd dw„ gkv Z^wpwËbk jËaÄ oiôwd KËkd gxltwI Rwxd„ oŠyZ xmËùek xgkØ˦ ÌiwÁwËbk oÙÄ GB ÌlwKiZËK gblwBËZ ZkØYËbk AweÞwY ÌPÄw KxkËZ pBËg„ ZwpwxbMËK xmLwBËZ pBËg jwpw oÖëbk ZwpwËZ ewe dwB„ oKl xgxc-xdËnËck DeËk iwdÖËnk eÞwËYk ciê gr„

            AwR gwOwxl iÖoliwdËbk iËcø GKRdI xP¢-xmùey dwB, hwÆk dwB, oŠyZš dwB, ÑgšwxdK dwB, Bpw AËeqw lŒwk Awk xK AwËQ ? GB oËg jwpwkw RdôMZ ÌeÞkYw lBtw AwxotwxQl, AwiwËbk ÌM^wrw oiwR ZwpwËbk UÖxU xUxetw iwxktw ÌfxltwËQ I ÌfxlËZËQ„ GB AZøwPwËkk xgkØ˦ AwiwËbk oiþæ mx£ß lBtw gÖxSËZ pBËg„ dZÖgw AwËUê gwOwxl iÖoliwdËbk bwd gxltw ÌKwËdw xKQÖ awxKËg dw„ emÖk iZ ovLøwMxkÅ pBtw g^wxPtw AwiwËbk lwh xK , jxb AwiwËbk ÌM#kg Kxkgwk xKQÖB dw awËK„ xhZËkk xbËK Awikw jZ ixkËZxQ, gwxpËkk xbËK ZZ ovLøwt gwxrtw PxlËZxQ„ GK iwV AwMwQw AËeqw GKxU ipykØp AËdK gr -  ÌmÝÅ„

            AwiwËbk AxhhwnY ptZ AxZhwnY pBËZ Pxll„ Awiwk Ìmn Kaw -  Awikw Ìj#gËdk eÔRwky, dg-dg oºwgdwk AMÞbÔZ, dg dgyËdk xdmwdgbêwk„ Awikw xgËmòk ogêwËMÞ Pliwd RwxZk oxpZ ew xilwBtw Pxlg„ Bpwk eÞxZg¬K pBtw b^wrwBËg Ìj xgËkwc AwiwËbk mÖcÖ Zwpwk owËaB„ Séwk dÔeÖk exktw dÙZøwtiwd ZÖfwËdk iZ Awikw gxptw jwBg„ jwpw awxKgwk Zwpw awxKËg, jwpw hwxŠgwk Zwpw AwiwËbk PkYwNwËZ hwxŠtw exrËgB„ bÖËjêwM kwËZk dyk¬Ý A¬Kwk Ìhb Kxktw xgâQÖxkZ pBK AwiwËbk eÞwY-eÞbyx® ! oKl gwcw-xdËnËck xmLk-ÌbËm þÿwxeZ AwiwËbk D¦Z xgRt-eZwKw„ eÞwËYk eÞwPÖËjêk Awikw Ìjd oKl o‰yYêZwËK ewËt bxltw Pxltw jwBËZ ewxk„

            Awikw PwB xox¥ËKk owâPwB, IiËkk Ìm#jê I ipwdÖhgZw, Awxlk RÖlxfKwk, pwowd-ÌpwËoËdk ZøwM I opdmylZw„ Awikw PwB LwËlb-iÖow-ZwËkËKk Zkgwxk, ÌglwËlk ÌeÞi„ GB og †Y jxb Awikw ARêd KxkËZ ewxk, ZËg RMËZ jwpwkw AwR AekwËRt ZwpwËbk oxpZ AwiwËbk dwiI ooiôwËd DâPxkZ pBËg„